Genel – Uşşaki Tarikatı

Tevhidin Mertebeleri 2

admin — Fri, 15 May 2026 09:59:35 +0000

Tevhidin mertebeleri

Uşşâkî tarikatı meşayıhından Sıddîk Nâci Eren Efendi’nin silsilesindeki zatlardan biri de Abdülkahir Necip Sühreverdi hz.dir. Abdülkahir Necip Sühreverdi hz.ni yetiştiren amcası ve Sühreverdiye yolunun kurucusu Şihabeddin Sühreverdi hz.dir. Bu mübarek zatın eserlerinden birinin adı Avarif ül Maarif’dir. Bu eserde geçen kavramlardan biri de “ Tevhidin mertebeleri ”dır.

Tevhidin çeşitli mertebeleri vardır: Birincisi imana ait olan tevhit, ikincisi ilme ait olan tevhit, üçüncüsü halle ilgili tevhit, dördüncüsü Allah’a ait olan tevhit [tevhid-i İlahi] adını alır.

İmana ait olan tevhid :

Uluhiyet vasfının tekliğine ( Şanı en yüce Zât’ın ferdâniyetini ), ibadet edilir olmanın sadece ve sadece Hak Sübhânehû ve Teâlâ’nın ( yegâne Mâbûd olma ) hakkı olduğuna, ayet ve hadislerin işaretiyle gönülden tasdik edip dille ikrar etmektedir. Bu tevhit Doğru Haber Vereni [Peygamberler Peygamber’ini sav ] tasdik etmenin bir neticesidir. Zahir ilminden hasıl olmuştur, buna sarılmak insanı( İslâm yoluna, kurtuluş yoluna girme kazancı sağlayarak ) açık şirkten kurtarır. Müslümanlar safında yer almak bu sayede mümkündür. Mutasavvıflar zorunlu imanın hükmü olarak tüm müminlerle bu tevhitte ortaktırlar. Tevhidin diğer mertebeleri ise kendilerine mahsustur, onlar orada tektirler.

İlme ait olan tevhit:

İlm-i yakîn denilen bâtın ilminden kazanılmıştır . Bu mertebe şöyledir: Kul ( tasavvuf yolunun başlangıcındaki sâlik, yakînen ) , şanı yüce olan ( varlık ) âleminin sahibi Allah’tan başka hakiki bir mevcut ve mutlak bir müessir olmadığını bilir. Bilcümle zatları, sıfatları ve fiilleri Hak’kın zat, sıfat ve fiilleri yanında “hiçbir şey” ( zat-ı mutlakın nurunun bir dalı ) olarak anlar . Her bir sıfatı mutlakın sıfatının nurundan bir pırıltı olarak idrak eder. Şöyle ki, nerede bir ilim, kudret, irade, kulak ve göz görürse, onu ilahi ilim, kudret, irade, kulak ve gözün eserlerinden bir eser olarak kabul eder. Diğer bütün sıfatlar ve fiiller de bununla ( İlâhî ilim, Kudret, İrade, Semi ve Basar ile ) kıyas içinde kabul eder. şirk-i hafî bu tevhit sahibinde tamamıyla sona ermemiştir. Tevhid-i ilmî»nin menşei murakabe nurudur.

Halle ilgili tevhit:

Bu mertebede tevhit hali , sâlikin tabiî âdet ve alışkanlıklarının kaçınılmaz bir vasfı olur. Vücûttaki usulle ilgili bütün karanlıklar tevhid nuru parladığında dağılır ve yok olur. Bir parça kalsa bile tevhit nuru, muvahhidin halindeki doğan nur ( güneşinin parıltılarındakine benzer) nurlarla izli ve saklı kalır
Bu makamda muvahhidin varlığı, tek olan varlığın güzelliğini (Cemalini) müşahede ve temaşa etmede, ayn-i cemde öylesine müstağraktır ki ( dalmıştır ki ) , onun gözünde vahidin zat ve sıfatlarından başka hiçbir şey görünmez. O derece ki, bu makamdaki tevhidi bile O Vahid’in ( Mutlak Bir’in) sıfatı olarak görür.

[Onu gören o olur.] Kendisinin varlığı bu yolda bir damla gibi, tevhit denizinde coşan dalgaların tasarrufuna (arasına) düşer, gark-ı cem olur, onda batar gider. Bu tevhidin kökeni müşahede nurudur . Bu tevhitte beşeri usulün çoğu yok olur.

Allah’a ait olan tevhit:

Hak Sübhânehû ve Teâlâ ezelde [ezeller ezelinde] gerçekte başka birinin tevhidiyle değil, bizzat kendisinin vahdaniyet ( birlik) sıfatı ve ferdâniyet ( teklik) vasfıyla sıfatıyla vasıflanmıştı. “Allah vardı, onunla beraber hiçbir varlık yoktu.” Aynı şekilde şimdi de o ezeli vasfıyla vâhit ve ferttir. Şu anda da ezelde olduğu gibidir ve sonsuz kerre sonsuza dek bu vasıf üzerine olacaktır. “Onun zatı müstesna her şey mahv ve helak olur.” [KASAS 23:77]

Kainatın Efendisi, Allah Resulü buyurdular ki:
«-Seni, marifetinin hakikatiyle tanıyıp bilemedik…»
Ve yine buyurdular ki:
«- Allah, bütün idraklerden gizlidir, gözlerden saklı olduğu gibi… Ve şüphesiz bütün melekler de, sizin arzuladığınız gibi O’nu arzularlar.»

Allah’a ait olan tevhit eksiklik vasfını taşımaktan uzak ve arınmış bir tevhittir. Oysa halkın tevhidi eksik bir tevhittir. Zira onların varlıkları da eksiktir.

(1, 2, 3, 4, 5, 6)

Kaynak :

1- Sohbetlerim Sıddık Naci Eren efendi

2- Abdurrahman Sami Niyazi ef eserlerinde Tevhid , Bekir Sıdkı Visali divanı

3- TASAVVUF BAHÇELERİ, Es-seyyid Abdülhakîm Arvasi kaddesallahu sırrahul aziz, Sadeleştiren: Necip Fazıl Kısakürek ,s.50-54 ; Yezdî, Kitâb-ı Fevâtih

TEVHİD MERTEBELERİ VE ERBÂBI

4- Şeyh-i Ekber Muhyiddin-i Arabî hz , «Füsûs’ul Hikem» Hud as , Nuh as bölümleri , Menâzilü’s-Sâirin Şeyhülislam ,

http://nefahatuluns.wordpress.com/

3- ŞİHÂBUDDÎN SÜHREVERDÎ GERÇEK TASAVVUF [AVÂRİFÜ’L-MEÂRİ F] SEMERKAND SEMERKAND İstanbul 2010 dilaver selvi

4- ŞİHÂBEDDİN SÜHREVERDÎ HAYATI ESERLERİ VE TASAVVUF ANLAYIŞI Yrd. Doç. Dr. Adem ÇATAK

5- Sûfîlerin İtikâdî Konulara Yaklaşımı: Kelâbâzî ve Sühreverdî Örneği Mücahit Akbal-Hasan Kamil Yılmaz

6- KELAM KONULARINA TASAVVUFÎ YAKLAŞIM -Şihâbeddin Sühreverdî Örneği- Hilmi KARAAĞAÇ

Tarikat-ı âliyede beş temel esas

admin — Thu, 23 Apr 2026 15:22:44 +0000

Tarikat-ı âliyede beş temel esas

Uşşâkî tarikatı büyüklerinden Sıddîk Nâci Eren Efendi’nin hocası olan Bekir Sidki Visâlî Hazretleri’nin mürşidi, Abdurrahman Sâmî Niyâzî kuddise sirruh Hazretleri’nin eserlerinde geçen kavramlardan biri de “ Tarikat-ı âliyede beş temel esas ”dır.

Tarikat-ı âliyede beş temel esas vardır. Büyüklerimiz yolu şöyle tarif etmiştir:

1. Şeriatla doğruluk — cismin istikameti

Bu aşama, dış davranışların düzenlenmesi demek.
Yani kişinin:

Günlük hayatında kurallara uygun hareket etmesi
Helal–haram sınırlarına dikkat etmesi
Fiziksel eylemlerinin disiplinli olması

Burada odak beden ve davranış.
Kısaca: Ne yapıyorsun? Nasıl yaşıyorsun?

2. Tam teslimiyet — kalbin istikameti

Bu aşama, içsel durumların teslimiyet hâlidir.

Başına gelenleri kabullenmek
İtiraz etmek yerine anlamaya yönelmek
Kibir, isyan, aşırı kontrol isteğini azaltmak

Burada odak duygu ve niyet.
Kısaca: İçinde ne hissediyorsun ve buna nasıl tepki veriyorsun?

3. Sürekli zikir — ruhun istikameti

Zikir, kesintisiz bilinç hâli ve bunun ahlaka dönüşmesidir.

Zihnin dağılmaması, sürekli bir bilinç hâlinde olmak
Zikredilenin ahlakına bürünmek.
Unutkanlıktan çıkıp “uyanık” kalmak

Bu sadece dil ile tekrar değil, aynı zamanda bilinç sürekliliği.
Kısaca: Zihnin neyle meşgul?

4. Kalbî rabıta — sırrın istikameti

Rabıta, bağ kurmak demek. Bu hal kalbin belirli bir merkeze odaklanmasıdır.

Manevî bir referans noktasına yönelmek
İçsel merkez oluşturmak
Dağınık benliği tek bir odakta, hakikatte toplamak

“Sır” burada kişinin en derin, başkalarına kapalı boyutudur.
Kısaca: En derin odağını ne belirliyor?

5. Murakabe — ahfa istikameti

Murakabe, gözlemlemek ve farkında olmak. Sürekli içsel izleme hâlidir.

Kendi iç işleyiş süreçlerini izlemek
Düşünce, duygu ve niyetleri anlık fark etmek
Sürekli iç denetim hâlini, işleyişini bilmek

“Ahfa”, en gizli katman; yani bilinçaltından öte bir yerdir. Bu makam, Allah’ın kuluna şahdamarından daha yakınım dediği yere yakın yerdir. Nefsin bütün her şeyi bu yerde açığa çıkar.
Kısaca: Kendini, nefsini ne kadar bile biliyorsun?

Kaynak : Abdurrahman Sami Niyazi hz.nin eserlerinden Ahmed kardeşimiz derledi.

Oku Daim Kur’an’ı 2

admin — Tue, 24 Feb 2026 12:53:49 +0000

Oku Daim Kur’an’ı 2

Ramazan- Şerif Kur’an-ı Kerim’dir. Uşşaki meşayıhından Sıddık Naci Eren efendi’nin divanında Ramazan ile ilgili şiirlerinde geçen Kur’an-ı Krrim beyitleri :

Xxxxx
Ne büyük bir mucize, indi Kur’an-ı Kerim Cibril vahiy getirdi, Muhammed ül emine
S.13
Xxxxxxx
Aşık isen ey Sıddık, sıkı sarıl Kur’an’a Giceler de gündüzde de daim Allah Allah Gitmem gayrı kapılara, sen var iken Allah’ım
Kabul eyle ya Rabbi ol huzuruna
S.14
Xxxxx
Cibril vahiy getirdi, ayet ayet Resûl’e

İndi Kur’an-ı Kerim Cenab-ı Peygamber’e
S.19
Xxxxxx
Hakk’a aşık olmayan
Derde derman mı bilir?
Zikri daim olmayan

Sırr-ı Kur’an mı bilir?

S.29
Xxxxxx
Gel gir tevhid yoluna, eyle seyr-i süluku Oku Kur’an zikreyle, Mevla’nın emrine bak
S.39
Xxxxx
Onlar Allah velisi, amelleri Kur’an’dır Yaşar din-i İslam’ı hor görme dervişleri
S.41
Xxxxx
Aşık isen gel Allah’a, teslim ol can baş ile İlm-i ledün bilmeyenler, sırr-ı Kur’an’ı mı bilir?
S.47
Xxxxx
Sıkı sarıl İslam’a, Seyr-i sülük eyle sen Kur’an’ın emirleri, şeriatsız bilinmez
S.53
Xxxxx
Kim ki aşka yar olsa, her işi asan olur Yansa aşkın narına, sözleri Kur’an olur
S.57
Xxxxxx
Dön Allah’a Resûl’e, eyle tövbe istiğfar Kulluk eyle her daimi, sıkı sarıl Kur’an’a
S.64
Xxxxxx
Gel tut Hakk’ın emrini, gicelerde gündüzde

Amel et Kur’an ile, etmeyen helak olur
S.74
Xxxxxx
Amel ettim Kur’an’la, ayrılmazam İslam’dan

Ehl-i takva olunca, ResûI bana göründü
S.76
Xxxxx

Xxxxx
Otuz iki harf hemen, dört kitabın aslıdır Kitabımız Kur’an’dır, lütfeyleyen zata bak
S.90
Xxxxx
Ayrılmazam Kur’an’dan Resûl’ün Mustafa’dan

Yandım aşkın narına, Allah’ım sana geldim
S.92
Xxxxx
Nur-u Kur’an sahibi, Fahr-i alem Ahmed’i Hasaneyn’in dedesi, biz Resul’ü sevmişiz
…
Bir hamlede kılıçla, kafirleri yok eden Fatma zevci Haydar’ı, biz Kur’an’ı sevmişiz
S.100
Xxxxxx
Taat üzre her daimi, amelleri Kur’an’dır Ehlullahın arzusu, ne cennettir ne huri
S.109
Xxxxxx
Sür çıkar masivayı, eyle pür-nûr kalbini Oku Kur’an zikreyle, Mevla’ya dönelim gel
……
Bir gün gelir Azrail, cihanda gezme cahil Acep halin n’olacak, Kur’an’a dönelim gel
S.116
Xxxxxx
İki nurun kocası, cem eyledin Kur’an’ı

Ey Osman’ı zinnureyn, bir kez nazar kıl bana
S.124
Xxxxxx
Sıddık tanı Rahman’ı, gel tefekkür eyle sen

Mâhv olurdu mevcudat, emr-i Kur’an olmasa
S.128
Xxxxxx
Okurum daima, esma-ül hüsna

Gönüller coşturan, Kur’an’ı buldum
S.131
Xxxxx
Kur’an okur dilleri, nutk-ı Hüda sözleri Zikreder gönülleri, her an göresim gelir
S.132
Xxxxxx
Dinin imanın varsa, var onlara yakın ol Amelleri Kur’an’dır, aman sakın hor bakma
S.133
Xxxxxx
Dâim Hakk’ı zikreden, derdine şifa bulur
Arifi billah olan, sözleri Kur’an olur
S.136
Xxxxxx
Var tefekkür eyle sen, yaşa din-i İslam’ı
Sıkı sarıl gel Kur’an’a Resûl’ün yoludur bu
S.138
Xxxxxx
Rahmetini hep bildirdin, şol Kur’an-ı Kerim’de
Senin aff-ı cemilinden, ummazlar mı Allah’ım
S.146
Xxxxxxx
Eyle daim salavat, Cum’a günü oldukta Ver aşka sen kendini, oku Kur’an zikreyle
S.150
Xxxxxx
Gafletinden gel uyan ihya eyle Şaban’ı
Fahr-i alem ayıdır, sıkı sarıl Kur’an’a
S.152
Xxxxx
Şol cihanın fitnesinden, ne mümkündür kultulmak Kur’an ile amel eden, korktuğundan halas oldu
S.164
Xxxxxx
At gönülden gel hevayı , hep cümle masivayı
Sıkı sarıl Kur’an’a, Cenab-ı Hak yeter sana
S.177
Xxxxxx
Aşk bir bahr-ı ummandır, hadd-u kenarı olmaz
Delilim sırrı Kur’an’dır, bildir bana Mevlam Seni
S.184
Xxxxx

Zebur, İncil Tevrat’ın
Kur’ân ahkamı hakkı içün
Kıyamet günü haşreyle
Muhammed Mustafa ile
S.187
Xxxxx
Medh eyle gel ey Naci, över Kur’an ayetleri
Eyle dâim salavatı, aşkına Muhammed’in
S.194
Xxxxxx
İster isen Rahman’ı terk eyle masivayı Oku Kur’an zikreyle, her işin asan olur
S.203
Xxxxxx
Zebür, Tevrat ve İncil, geçer ismin Kur’an’da

Çok ayet nazil oldu, Sana ya Resülullah
S.206
Xxxxxx
Bulur sıhhat vücudun, az ye, az iç, az uyu Oku Kur’an-ı Kerim’i, derdine derman ola
S.213
Xxxxxx
Ya Rabbena Habibullah hakkıyçün

Eyle bizi iki cihanda aziz
Nûr-ı Kur’an’ın hürmetiyçün Kulluğundan, bizi mahrum eyleme
S.224
Xxxxxxx
Şeriat baş tacımız, amelimiz Kur’an’dır Hep budur imanımız, alimler anlar bizi
S.228
Xxxxxx
Bil ganimet her günü, Hakk’a çevir gönlünü

Etme zayi ömrünü, sıkı sarıl Kur’an’a
S.241
Xxxxxx
Oku sen her daim anı Canların canı Kur’an’ı Coşsun gönül deryası Var gir aşk meydanına
S.242
Xxxxx
Vakti seher kıl teheccud Oku Kur’an kıyam üzre Gafil olma seherlerde Çalış cismin hafif olsun
S.251
Xxxxxx
Şeriat elde mizandır Güzel tut elde mizanı Şeriattan sakın sapma Oku ayât-ı Kur’an’ı
S.258
Xxxxxx
Nûr-u Kur’an Hakk’ı çün, Fahr-i Alem Hakk’ı çün Çihar-ı yar Hakk’ı çün, açıver yolumu Allah’ım
S.260
Xxxxxxxx
Vakti seher kıl teheccud
Oku Kur’an kıyam üzre
Gafil olma seherlerde Çalış cismin hafif olsun
S.261
Xxxxx
Şeriattan sakın sapma Oku ayet-i Kur’an’ı
S.258
Xxxxx
Nur-u Kur’an Hakk’ı çün, Fahr-i Alem Hakk’ı çün Çihar-ı yar Hakk’ı çün, açıver yolumu Allah’ım
S.260
Xxxxxxz
Biz hakikat ehliyiz, ayrılmayız Kur’an’dan Kur’an’dır amelimiz, Uşşaki derler bize
S.263
Xxxxxx
(Erenler) Kur’an okur dilleri ilm-i ledün sözleri
Varisi Muhammed’i, Hazret-i Pir’i gördüm
S.264
Xxxxxxx
Ko bugünü yarını dünyanın pazarını
Yaşa din-i İslam’ı, amel et Kur’an ile
S.267
Xxxxxx
İman ile İslam’dan, kılma cüda Kur’an’dan

Resûl’ünle beraber, eyle ya Rab ya Allah
S.268
Xxxxxx
Peygamberi seversen, şeriatsız olur mu?
Amel eyle Kur’an’la, kıl beş vakit namazı
S.269
Xxxxxxx
Cem eyledi Kur’an’ı, Rahman’ın kelamını Ol Hazret-i Osman’ı, sevmeyen İslam olmaz
S.279
Xxxxxx

İndi Kur’an-ı Kerim, Cenab-ı Peygambere
Hep cümle insanlara, Hak emridir şeriat
S.280
Xxxxxxx
Gir mekteb-i irfana, öğren adab-ı erkanı Aslın bilmek dilersen, sıkı sarıl Kur’an’a
S.291
Xxxxxx
Terket arını, bırak varını
Oku Kur’an’ı, amel edelim
S.312
Xxxxxx
Sırr-ı vahdet zevkini, verdiler bana
Her daim amel ettim, uydum Kur’an’a
S.316
Xxxxxx
Gel temaşa etmeye, Fahr-i Alem Emin’i Oku Kur’an zikreyle, cennet yoludur bu yol
S.323
Xxxxxxx
Aşk yolunu gel sorma, ol zümreyi nadana

Cehlini terk edemez, sahib-i Kur’an olsa
S.330
Xxxxxx
Ne bahtiyar kişidir ki, okuduğu Kur’an ola

Mevla ona rahmet eder, gözyaşların kan ola
S.335
Xxxxxx
Sen hafız-ül Kur’an’sın, haya sahibi sultansın

Ey Hazret-i ya Osman, yardım eyle kıyamette
S.338
Xxxxxxxx
Dinin imanın varsa, var onlara (dervişlere) yakın ol
Amelleri Kur’an’dır, aman sakın hor bakma
S.340
Xxxxxx
Şeriat elde mizandır Güzel tut elde mizanı

Şeriattan sakın sapma Oku ayet-i Kur’an’ı
S.342
Xxxxxxx
Var tut Sıddık Hak emrini, aldanma gel şu faniye , Amel eyle Kur’an ile, etmeyen de iman mı var?
S.346
Xxxxxx
Sarıl Kur’an’a, din-i islam’a Amel edenler, Mevla’yı özler
S.362
Xxxxxx
indi Kur’an ayet ayet, Fahr-i Alem Emin’e Peygamberler ser-tacı, gel Cenab-ı Mustafa’ya
…
Gel ey Sıddık kıl temaşa, Resûlullah’ın didarını
Kur’an ile amel eyle, gel Muhammed Mustafa’ya
S.366
Xxxxxx
Dön zulmetten ol nura, sıkı sarıl Kur’an’a Gel arif ol ukbaya, terkeyle masivayı
S.371
Xxxxxx
Sıddık kalbin pak eyle, oku Kur’an zikreyle
Var cenâb-ı Resûl’e, Hak senden razı olur
S.377
Xxxxxx
Aşık isen ey Sıddık, sarıl Kur’an’a Zikrullah meclisine, isteyen gelsin
S.378
Xxxxxx
Cem eyledi Kur’an-ı haya sahibi Osman
Ol hafız-ı Kur’an’dır, hep derler Allah Allah
S.381
Xxxxx
iman ile İslam’dan, etme cüda Kur’an’dan Muhammed Mustafa’dan, beni mahrum eyleme
S.389
Xxxxx
Amelleri Kur’an’dır, yaşar din-i lslam’ı Ashabın yolundadır, Uşşaki’nin dervişi
S.405
Xxxxxx
Gel abid ol cismi yor, taat eyle Allah’a Oku Kur’an zikreyle, o gün bayram edelim
…
Cüda olma İslam’dan, iman ile Kur’an’dan Göç edelim iman ile, o gün bayram edelim
S.406
Xxxxxx
Ta giceler gündüzde, oku Kur’an zikreyle Yalvar güzel Allah’a, ağla gönül gel ağla
S.414
Xxxxxx
Sev ashâb-ı güzini, yaşa din-i İslâm’ı
Sıkı sarıl Kur’an’a, şefaatını isteyen
S.416
Xxxxxx
Sür yüzünü yerlere, evinde ve mescidde Oku Kur’an zikreyle, makamın cennet ola
S.420
Xxxxxx
Aldanma bu sağlığa, mala mülke evlada Gicelerde gündüzde, oku daim Kur’an’ı
S.423
Xxxxx
Lütfu ihsan olmasa Mahvolur mevcudat Hep azardı insanlar Kur’an’ı Kerim olmasa
….
Kim bilirdi Kur’an’ı Yüce din-i islam’ı Yaratılmazdı kainat Fahr-i Alem olmasa
S.433
Xxxxx

Kur’an ile amil ol Var tut Hakk’ın emrini Yoldaş olur imanın Dünyada ve ukbâda
S.434
Xxxxx
Oku Kur’an zikreyle Aşık isen ey Sıddık Dergaha tuttum yüzüm
Yüce Rahman-ı bildim
S.443
Xxxxx
Yaşa din-i isiam’ı, tabi oi sen Kur’an’a Tut Mevla’nın emrini, tutana sual olmaz
S.448
Xxxx
Ne kadar çok yaşasan, bir gün gelir seferin
Gel tedarik eyle sen, sıkı sarıl Kur’an’a
S.455
Xxxxxx
Nûru Kur’an hakkı çün, sevdir beni Resul’e
Cihan yar hakkı çün, açıver yolumu Allah’ım
S.466
Xxxxxx
Zikri daim olagör Var bir mürşid ara bul Sıkı sarıl Kur’an’a Yaşa dini İslam’ı
S.469
Xxxxxx
Lütfet ya Rab rızanı Sıddık Naci kuluna Cümle amellerimi Kur’an’a döndür
Fahr-i alem emini candan sevmişem Ya Rab ahlâkımı Resül’e döndür
S.473
Xxxx
Sarıl Kur’an’a, can verir cana
Canlara safa, Allah hu Allah
S.479
Xxxxxx
Mü’minler dua edin, huzur gelsin vatana Kur’an’la amel edin, İslam’a zafer gelsin
S.504
Xxxxxx
Aşık ol sen iptida, derviş olmak istersen Gel abid ol cismi yor, sıkı sarıl Kur’an’a
…
Oku Kur’an zikreyle, taat eyle her daim Eyle tövbe istiğfar, cümle günahlarına
S.508
Xxxxxx
Oku Kur’an zikreyle, gel aşka sen talib ol Eyle seyr-i sülüku, derviş olmak istersen
S.512
Xxxx
Kur’an’dı amelleri, bilirdi ilm-i ledün Tasarruf verilmişti, sultanlar sultanına
S.514
Xxxxxx
Var uy Kur’an’a, sarıl lslam’a Eder şefaatı, Peygamberimiz Fahr-i alemi, candan sevmişiz Didarına biz, mestaneleriz
S.522
Xxxxxx
Amelleri Kur’an’dır, yaşar din-i İslam’ı Peygamberin yolunda, Uşşaki’nin dervişi
S.523
Xxxxxx
Ol hazret-i Mevla’mıza Hamd-ü şükürler olsun Ne keremdir ne saadet Kur’an’ı gönderdi bize
…
Var zikrini çok eyle At gönülden gayrıyı Necat dilersen gel oku Ol mübarek Kur’an’ı
S.525
Xxxxxx
Cila ver şol kalbime, Kur’an’ın nuru ile Zahir batınımı, pür-nur eyle ya Rab ya Allah
S.528
Xxxxxx

Xxxxxxx
İndi Kur’an-ı Kerim, Cenab-ı Peygamber’e Hep cümle insanlara, Hak emridir şeriat
S.546
Xxxxxx
Sordum ben bir veli’ye, Hak’la konuşulur mu? O da bana dedi ki, Kur’an-ı Kerim oku
S.552
Xxxxxx
Kur’an okur dilleri, nutk-ı Hüda sözleri Zikreder gönülleri, her an göresim gelir
S.556
Xxxxxx
Dervişlikten maksud meram, marifette Rabbi en’am Evliyalar derviş tamam, her sözleri Kur’an olur
S.557
Xxxxx
Aşk yolunu gel sorma, ol zümreyi nadana
Cehlini terk edemez, sahib-i Kur’an olsa
S.558
Xxxxxx
Rahmetini hep bildirdin, şol Kur’an-ı Kerim’de Senin affı cemilinden, ummazlar mı Allah’ım
S.559
Xxxxxx
Sıkı sarıl İslam’a, seyr-i sülük eyle sen Kur’an’ın emirleri, şeriatsız bilinmez
S.567
Xxxxxx
Biz Muhammed ümmetiyiz, yolundayız izinde Amelimiz hep Kur’an’dır, cümle tarik bir değil
S.570
Xxxxxx
Sırrı vahdet zevkini verdiler bana
Her daim amel ettim, uydum Kur’an’a
S.573
Xxxxxx
Aşksız insan olur mu, Mevla’sını bulur mu Hiç taatsız olur mu, sıkı sarıl Kur’an’a
S.588
Xxxxxx
Çıkma şer-i şeriften, sıkı sarıl Kur’an’a Umarım şefâatını, budur Sıddık’an talebi
S.593
Xxxxxx
Oğren bunu gel ey Sıddık, över Kur’an ayetleri Hizmet eyle gel lslâm’a, memnûn et peygamberi
S.594
Xxxxxx
Ne muazzam bir mucize indi Kur’an-ı Kerim
Cibril vahiy getirdi Can Ahmed’im Peygamberim
S.597
Xxxxxx

Kaynak :

1- Sıddık Naci Eren Efendi Divanı

Foto

Kitap temini : Şelale Yayıncılık / 0 216 420 9581

Tasavvufun İnce Meseleleri

admin — Sun, 21 Dec 2025 10:59:51 +0000

Tasavvufun İnce Meseleleri

Son dönemde Sıddık Naci Eren Efendi tarafından temsil edilen Uşşâkî yolunun üçüncu piri Abdullah Salahi Uşşaki hz.dir.

Mir’Atü’l-A’lam ve Mişkatü’l-Ahlam Abdullah Salahi Uşşaki hz.nin ( 1117-1197/1705-1782) bir eseridir.

Mir’âtü’l-A’lâm ve Mişkâtü’l-Ahlâm, 18. yüzyılda yaşayan mutasavvıf-bürokrat Abdullah Salahi Uşşaki Efendi tarafından yazılmış, tasavvufi bazı terimleri açıklayan Türkçe mensur bir eserdir.

Fütûh-ı Salâhî ise bu eserin bir diğer adıdır.

Eserin ilk faslında harflerin ebced değerlerine göre varlık mertebeleri ve esmâullâh ile esmâ-i nebîdeki karşılıkları açıklanmaktadır. İkinci fasılda ise esmâ-i hüsnâda yer alan isimlerin başına “abd” kelimesi getirilerek oluşturulan ve tasavvuf ıstılâhında esmâ-i ilâhiyyenin tecellisine mazhar olmuş Abdullah’ları ifade eden “Abâdile”nin anlamları ele alınmaktadır.

Son fasıl ise salikler için bir seyr u sülûk rehberi mahiyetindedir.

Bu eseri Kılıç, Mahmut Erol hocanın danışmanlığında Dilmen, Ömer tarafından Maramara Üniversitesi İlahiyat Anabilim Bölümu Tasavvuf Bilim Dalında tez olarak çalışılmıştır.

Tezin Özeti :

(Mir’âtü’l-Â?lâm ve Mişkâtü’l-Ahlâm) Asırlar boyu süren köklü tarihimize bakıldığında, ecdadımızın hemen her sahada sayısız eserler meydana getirdiği görülür. 18. asırda yaşayan mutasavvıf-bürokrat Abdullah Salahi Uşşaki Efendi Mir’âtü’l-â’lâm ve Mişkâtü’l-ahlâm adlı eserinde tasavvuf sahasında ait konulara kendi zaviyesinden bakarak ortaya koymuştur. Eserin başında müellif Arapça’daki harflerin “meratib-i vücud” sistemi içerisinde ifade edilen anlamlarını açıklamıştır. Ve bu harflerin ebced hesabına göre sahip oldukları sayısal değerlerden hareketle meratib-i vücudda hangi mertebeye karşılık geldiklerini açıklamıştır. Eserde muammâ benâm-ı Muhammed Aleyhi’s-selam başlığı altında , Hz. Peygamber’in isminin ebced karşılığı olan 92’ye muvafık gelen diğer isimler ve terkipler zikredilmektedir. Ayrıca esma-i hüsna’nın başına abd kelimesi getirilerek (Abdu’s-selâm, Abdu’l-mü’min…vs.) meydana gelen “abâdile”nin ebced değerleriyle çeşitli manalar çıkarılmaktadır. Müellif Şeyh Fergani Hazretlerinin Ta’rifat adlı eserinde yer alan “menâzil-i sâirîn”den hareketle tasavvufi makamları açıklamaktadır. Menâzil-i sâirînde yer alan on kısım ve bu on kısmın her birinin on menzili eserde açıklanmıştır.

Bu tez , Insan yayınlarından Tasavvufun Ince Meseleleri adıyla basılmış ve Mahmud Erol Kılıç hocamız ona bir önsöz yazmıştır :

Elinizdeki kitap, tasavvuf tarihinde “Türklerin İbnü’l-Arabî’si” ünvanıyla anılan Abdullah Salâhaddîn-i Uşşâkî`nin kaleme aldığı Mir’âtü’l-A‘lâm ve Mişkâtü’l-Ahlâm isimli eserdir. Bu eserin ilk faslında harflerin ebced değerlerine göre varlık mertebeleri ve esmâullâh ile esmâ-i nebîdeki karşılıkları açıklanmaktadır.

İkinci fasılda esmâ-i hüsnâda yer alan isimlerin başına “abd” kelimesi getirilerek oluşturulan ve tasavvuf ıstılâhında esmâ-i ilâhiyyenin tecellisine mazhar olmuş Abdullah’ları ifade eden “Abâdile”nin mânâları ele alınmaktadır. Tasavvuf yolunun menzillerine dair detaylı bir ıstılâhî çalışma olan son fasıl ise salikler için âdeta bir seyr u sülûk rehberi mahiyetindedir.

“Osmanlı’nın Şeyh-i Ekberi olarak bilinen, tarîk-i Uşşâkiyye-yi Halvetiyye’nin üçüncü pîri Şeyh Abdullah Salâhaddîn-i Uşşâkî velûd bir yazardır. Hem düz yazı hem şiir olarak pek çok esere imza atmıştır. Şiirde mahlâsı Salâhî’dir. Yaptığı bazı içtihatlarla tarîk-i Uşşâkiyye erkânının esas tertip edicisinin Salâhî Efendi olduğunu söylemek mübalağa olmaz. Son zamanlarda bu zatın eserleri üzerine bir hayli çalışma yapıldığını görmek irfan mirasımızı keşfetmek açısından mühimdir. Salâhî Efendi bu eserinde tasavvuf ilminin bazı mühim mevzularını tek tek ele alarak bu konular üzerinde açıklamalar yapmıştır.”

Kaynaklar :

1- https://openaccess.marmara.edu.tr/items/1457d128-de42-4205-b…

2- ABDULLAH SALÂHI UŞŞÂKÎ Hazırlayan: Semih CEYHAN

3- insan yayınları sitesi

Uşşâkîler kitabı

admin — Wed, 17 Dec 2025 20:55:57 +0000

Uşşâkîler Kitabı

Uşşakiler -Abdurrahman Sami Niyazi ve Ahmet Şücaeddin

Derleyen : Selahattin Aydemir

Kitap Formatı: Ciltsiz

Basım Dili: Türkçe

Sayfa Sayısı: 280

Hamur Kalitesi: 2. Hamur

Baskı Sayısı: 1. Basım

Uşşâkîlik veya Uşşâkkîye, Şeyh Seyyid Hasan Hüsameddin’e dayanan Halvetîlik tarikatının bir koludur. Uşşakî, âşık kelimesinin çoğulu olan “uşşâk”tan türemiştir. Uşşâkkîyye yolu kendi içinde de birçok kollara ayrılmıştır. Uşşâkkîliğin merkez tekkesi İstanbul Kasımpaşa’da bulunan Âsitane-i Uşşâkkîyyedir.
Uzun bir tarihî geçmişi bulunan Uşşakî tarikatının son temsilcilerinden Sıddık Naci Eren efendinin yol büyüklerinden olan Abdurrahman Sâmi Niyazi Efendi ile Ahmed Şücaeddin Efendi ve öğrencilerinden bazıları bu kitapta anlatılmaktadır. Yazar, Uşşâkîlerin bu son temsilcileriyle ilgili kendisinde mevcut belge ve bilgileri tanık vererek kitabında anlatmaktadır.

Yüksel Altıntoprak Efendi

admin — Fri, 03 Oct 2025 20:23:05 +0000

Yüksel Altıntoprak Efendi

Yüksel Altıntoprak efendi 1935’de Salihli’de doğmuş. Babasi Niyazi Altintoprak dedesi Salahi Altintoprak Arif Eren’in abisi. Arif Eren’in dedesi Turgutlu Uşşâkî meşayıhından olan Hüseyin Hakkı Baba’dır. Arif Eren efendi, şeyhi Şücâeddîn Baba’nın Şâdiye isimli kızıyla dünya evine girmiştir.

Soyadi kanununda biri eren digeri altintoprak soyadini almişlar. Mesleği marangozluk imiş.

Uşşâki meşayıhından SıddıkNaci Eren efendi’nin mürşidinin şeyhi olan Abdurrahman Sami Niyazi hz. yazları Salihli’ye gelirmiş. Uşşakiler kocaçeşme mahallesi ve civarında yaşarmış . Abdurrahman Sami hz. İlhamiye camiine gidermiş. Salihli’den Abdullah Salahi ef. (Yuksel Altintoprak’ın şeyhi) , Kamber Mehmet Yigit , Hüseyin Mazlum Kutsal, Aşki elbiseci ismail ef, Abdurrahman Sami Niyazi hz.nin Dervisleri imiş . Salihli Şahinler Vakfından Ahmed ef. de Sami divanını ilk basan vakıf idi. Abdurrahman Sami ef.nin bazi emanetleri de Salihli’de bulunuyor.

Yüksel amca 12 haziran 2025’de dar ul bekaya hicret etti. Allah c.c. rahmet eylesin.

İslam’a Hizmet Ödülü

admin — Tue, 09 Sep 2025 09:06:51 +0000

İslam’a Hizmet Ödülü

Hazreti Muhammed’in doğum yıldönümünde düzenlenen ‘Dost-İslam’a Hizmet Ödülleri’ Hüseyin Vassaf Efendi’ye verilip ödülü muhafaza için Mahmud Erol Kılıç beyefendi’ye sunuldu.

Uşşâkî Asitanesi şeyhi Hüseyin Vassaf Efendi, 8 Mart 1872‘de İstanbul Aksaray’da doğdu. Birçok tekkeden icazet aldı ve telifi için yirmi yıl çalıştığı Sefine-i Evliya-i Ebrar için geniş saha araştırmaları yürüttü; mutasavvıflarla görüştü, tekke ve türbelerde incelemelerde bulundu. Eseri 1925’te tamamlanan çalışması yaklaşık 2000‘e yakın sufi biyografisini ihtiva etmektedir.

Vassaf Efendi, döneminin tanınmış simalarıyla ilişkiler kurdu; Tahirülmevlevi, İbnülemin Mahmud Kemal, Ahmed Remzi Akyürek, Bursalı Mehmed Tahir, Tahir Ağa Tekkesi şeyhi Ali Behçet Efendi, Halil Nihat Boztepe, Mehmet Ali Ayni gibi isimlerle dostluklar geliştirdi ve bunların bazıları hakkında müstakil eserler kaleme aldı.

21 Ekim 1929‘da Arnavutköy’deki evinde vefat eden Vassaf, vasiyeti üzerine Rumelihisarı Kabristanı’na defnedildi. Kitaplarının müellif hattı nüshalarının çoğu oğlu Suat Erler tarafından Süleymaniye Kütüphanesi’ne bağışlanmış; Tahir Ağa Dergahından intikal eden bazı eserleri ise Çemberlitaş’taki Karababa Tekkesinde bulunmaktadır.

Odul toreni videosu :

Nefsi Mutmainne Mirat ul Esma

admin — Tue, 01 Jul 2025 18:57:45 +0000

Nefsi Mutmainne Mirat ul Esma

Miratü’l Esma’da Birinci Tavır

Abdullah Salahaddin Uşşakî Efendi ( Vefatı : 1197/1782) Uşşaki meşayıhından Sıddık Naci Eren efendi’nin takip ettiği yolun üçüncü piridir. Eserlerinden biri de Miratü’l Esma’dır

Selahaddin Uşşâkî hz. Miratul Esma kitabında şöyle bahseder :

Hakk, Allah’ın isimlerinden olan zât ismidir. Manası: Bâtılın zıddıdır. Yani Cenab-ı Hakk’ın ismi öyle bir hakiki vücûddan ibârettir ki, yok olmaktan ve bâtıllıktan uzak olarak dâim ve kâim olup “elâ külle şeyin mâ halakallahü bâtı- len muktezâsınca Hakk’tan gayri olan şeyin tamamı

10
bâtil, fânî, zâhik ve yok olur.
Şeyhül-Ekber (kudise sirruhü’l-ezher) hazretleri Fütühat’da buyurur ki: “İsm-i Hakk ile Cenâb-ı Hakkın bi-nefsihi vacib olduğundandır. Zîrâ halkın vücudu vacib münferid olması; vücudu, halk vücudunun hilafınca, billahdır.” Bundan anlaşıldı ki, bâtıl dahi bir şey olup hak-
kın gelmesi ile yok olur.
Nitekim Cenâb-ı Hak: “ve kul câe’l-hakku ve zehaka’l- bâtil inne’l-bâtıla kâne zehûka” kavl-i şerifleriyle hakkın zuhurunun, bâtılın yok olmasını gerektirdiğini beyân buyurur. Yani hakkın tecellî şimşekleri, ârifin kalbine doğduğunda, mâsivânın suretlerini yakar. Bu düşünce ile Hakkı zikr eden sålik: “küllü men aleyhâ fân ve yebkâ vechü rahbike zü’l-celâl-i ve’l-ikrâm”¹² sırrına âșinâlık kesb eder ve mecazî olan fâni surete göz yumup, hakiki olan vech-i bâkîyi düşünerek, âşık ve hayran olur. Nihayet “fe keşefna anke gitâeke fe basaruke’l-yevme hadîd” 13 sırrı ortaya çıkar ve nurlar, basiret gözünde parlayarak: “yevme tübeddü- lü’l-ardu gayre’l-ardı ve’s-semevâtü ve berezû lillâhi’l-vâhidi’l-kahhâr” 14 değişimi meydana gelir. Lakin seyr-i etvâr ve müşâhede-i âsâr ile ilerleyen sâliki dördüncü tavır’da, sifat-ı mutmainnesini ve eserini müşâhede ile ilerletirler.
Kuran-ı Azîmüş-şân’da zikr olunan, nefsin dördüncüsü nefs-i mutmainnedir. Allahü Teâlâ Kur’an-ı Kerîm’de: “Kemâ kâlellâhü teâlâ ‘Yâ eyyütühe’n-nefsü’l-mutmain- netü irci’î ilâ rabbiki”15 Nefs-i mutmainne dediğimiz: Cömertlik, tevekkül, amel, tezellül, ibâdet, şükür ve rızâdan ibâretdir. (1)

Uşşâkî meşayıhı Sıddîk Nâci Eren Efendi’nin yolunun büyüklerinden Selahaddin Uşşâkî hz.nin eserlerinden Nrfsi Mutmsinne’yi aktarmaya çalıştık .

Kaynaklar :

1 – Selahaddin Uşşâki hz. Miratil Esma

Miratul Esma tercümesini yaptıran Mehmet Yıldırım beyefendiye teşekkür ederiz.

Foto :

Dipnotlar :

9 “Cenâb-ı Hak hiçbir şeyi bâtıl olarak yaratmadı” demektir.

10 Batıl, köhne, perişan manalarına.
11 “De ki: Hak geldi, batıl yok oldu. Şüphesiz batil, yok olmaya mahkumdur” (Isra sûresi, 81].
12 “Yeryüzünde bulunanların hepsi fânidir. Ancak azamet ve ikram sahibi Rabbinin zâti bâki kalacaktır” [Rahman sûresi, 26-27].
13 “…. artık gözünden perdeni kaldırdık, şimdi gözün keskindir” [Kaf sûresi, 22].

14 ” O gün yer, başka bir yere, gökler de başka göklere dönüştürülür ve insanlar Bir ve Kahhar ( her şeyin üzerinde yeğane hakim) olan Allah’ın huzuruna çıkarlar ( ibrahim ,48)

Uşşâkî Sancağı

admin — Sat, 14 Dec 2024 06:13:43 +0000

Uşşâkî Sancağı

Hz. Hüsâmeddin Uşşâki, Halvetiyye, Sinaniyye ve Kübreviyye’nin Nurbahşiyye tasavvuf yollarını birleştirerek Uşşâkîyye yolunu kurmuştur. Sıddık Naci Eren efendi bu tasavvuf yolunun son dönem mürşidlerindendir.

Sancaklar ise bu tasavvuf okullarının alametlerinden biridir.

Uşşâkî sancağı, Mecnun Dede Türbesinde, Denizli ili Babadağ ilçesinin Hisar köyündedir ( burası uşşaki tekkeleri olan karacasu ve saraykoy’un yakınındadır.)

Türbede sergilenen sancaklardan yeşil renkli olanın üzerinde dört satırlık bir yazı; kırmızı renkli sancak üzerinde de üç satırdan oluşan bir yazı bulunmaktadır ve yazının aslı ve Türkçe okunuşu şöyle vermiştir.

Yeşil Sancakta:
1-Maşalllah Allahûr Rahman
2-Bismillâhirrahmanirrahim
3- Elhamdü’lillâhi Rabbil âlemin
4-Lâ ilâhe illâllah Muhammedün Resul Allah
5-Ya Pir-i Hüsameddin Şeyh Uşşâkî Kuddûsi sirrihu, Sene (Hicri) 1397

Teber içinde : La fethe illa Ali, la seyfe illa Zülfikar Esedullahu’l-galib Ali bin ebi Talib

Kırmızı Sancakta:
1-İnnâ fetahnâ leke fethin mübinâ (Fetih 1)
2-Nasrun min Allah ve fethin karib (Saf 13)
3-Ve beşşir’il hayra ya Muhammed (Bakara 223)
(1-Ey Muhammed muhakkak biz sana apaçık zafer sağladık,
2- Allah katında bir yardım ve yakın bir zafer vardır,
3- Ey Muhammed hayırla müjdele)

Allah (c.c.), Muhammed (s.a.v.), Hasan (r.a.), Hüseyin (r.a.) ve dört halife adları yazılı.

Kaynaklar :

1- Yüce Veliler ve Anadolu Evliyaları Sıddık Naci Eren efendi

2- Tarikat sancağında sanat ve sembolizm ali osman uysal, elif ceylan erol

3- Şükrü Tekin Kaptan “Gönül Sultanları Denizli’de Türbeler ve Yatırlar”

4- Prof.Kadir Pektaş sanat tarihçisi

Seyyid Seyfullah hz.

admin — Tue, 10 Sep 2024 12:59:22 +0000

Seyyid Seyfullah hz.

Hz. Hüsâmeddin Uşşâki, Sıddık Naci Eren efendi’nin takip ettiği yolun piridir. Hz. Hüsâmeddin Uşşâki’nin Halvetiyye’nin Sinâniyye kolunun kurucusu Hz. İbrahim Ümmî Sinan’dan da icazet almıştır. Seyyid Seyfullah hz. de Piri Uşşaki ile aynı zamanlarda Ümmi Sinan hz.nin halifesi idi.

M.1601 (H.1010) senesinde İstanbul’da vefât etti. Kabirleri; Silivrikapı Caddesi ile Seyfullah Efendi Sokaklarının kesiştiği yerde ve set üstündedir. Hazret-i Hüseyin neslinden, Seyyid Nizam Hazretlerinin oğludur. Kibar-ı evliyaullahdan, aşık ve irfan sahibi yüce bir Velidir. Sultan Üçüncü Murad dönemi şeyhlerindendir.

Seyyid Seyfullah hz. nin eserleri

Eserleri :1) Mi’râc-ül-Mü’min, 2) Âdâb-ül-Menâzil, 3) Câmi-ul-Avârif ve Ma’den-ül-Me’ârif, 4) Silsile-i Tarîkat, 5) Miftâh-ı Vahdet-i Vücûd, 6) Esrâr-ul-Ârifiyye, 7) Silsile-i Nebeviyye, 8) Silsile-i Nesebiyye, 9) Etvâr-ı Seb’a, 10) Seyr-üs-Sülûk, 11) Dîvân.

Meşhûr ilâhîlerinden :

Bu aşk bahr-ı ummandır

Buna hadd ü kenâr olmaz

Delîlim sırr-ı Kur’ân’dır

Bunu bilende âr olmaz

…

Bağrımdaki biten başlar
Muhammed’in aşkındandır
Gözlerimden akan yaşlar
Muhammed’in aşkındandır

Kaynaklar :

1- Yüce Veliler ve Anadolu Evliyaları Sıddık Naci Eren efendi

2- Seyyid Seyfullah Külliyatı Revak Yayınevi

3- defteri ussak internet sitesi

4- İstanbul Evliyaları ve Fetih Şehidleri – Şevket Gürel , İstanbul’daki Tarihi Türbe ve Mescidleri İmar Vakfı , 1988

5- Sefînet-ül-Evliyâ; c.4, s.170

6- Osmanlı Müellifleri; c.1, s.81

7- İslâm Âlimleri Ansiklopedisi; c.16, s.185